Słówko tygodnia – „opacznie kontra nieopatrznie”

opacznie kontra nieopatrznie

Trudne słówko: opacznie kontra nieopatrznie

opacznie kontra nieopatrznie

W naszym cyklu przeważają pary przymiotników – tym razem dla odmiany przysłówki. Nie będziemy jednak, w kontekście bieżących wydarzeń, zajmować się opatrznością w sensie religijnym. Odwołamy się raczej do archaicznego znaczenia tego słowa, czyli dbałości i przezorności, a także do opaczności powiązanej z czasownikiem paczyć (wykrzywiać).

Zacznijmy jednak od początku. Jeśli robimy lub rozumiemy coś opacznie, to postępujemy na opak, odwrotnie niż trzeba, czasem błędnie, choć niekoniecznie – po prostu całkowicie inaczej. Spójrzmy na korpusowe przykłady: „Ważył każde słowo, by nie zostało zrozumiane opacznie”, „…znaczenia ukryte pod symboliką, którą niewtajemniczeni odczytują opacznie…”, „…rolnicy opacznie pojmują »własne potrzeby« i sprzedają nadwyżki mięsa znajomym…”.

Z drugiej strony współcześnie nie zdarza się już użycie określenia „opatrznie” w powiązaniu z innym niż religijne rozumienie opatrzności, o którym mowa powyżej. Wystarczy więc nadmienić, że jeszcze w dziewiętnastowiecznej polszczyźnie przysłówek ten był synonimem takich dzisiejszych słów jak zapobiegliwie czy też pieczołowicie.

Faktyczny problem z myleniem wyrazów pojawia się jednak, gdy próbujemy użyć antonimów. Otóż, wbrew rozlicznym przykładom pojawiającym się w internecie i komputerowej autokorekcie, słowo „nieopacznie” nie istnieje i jest poważnym błędem ortograficznym. Nie można kogoś zrozumieć nieopacznie lub wytłumaczyć czegoś w taki sposób. Tu musimy posłużyć się innymi sformułowaniami, takimi jak: zrozumieć jasno, wytłumaczyć wprost.

Z drugiej strony mamy jednak jak najbardziej prawidłowe, książkowe określenie nieopatrznie. Nieopatrznie, czyli jak? Nieostrożnie, w sposób nieoględny, nierozważny, bez myślenia o skutkach. „Złodziej, który odwiedził jeden z domów, nie musiał się nawet włamywać, gdyż właścicielka nieopatrznie pozostawiła otwarte drzwi”, „Pani premier nieopatrznie użyła słów o milionie ukraińskich uchodźców”.

Podsumowując: opacznie – na odwrót, nieopacznie ­– nie ma takiego słowa, opatrznie – archaizm, nieopatrznie – niebacznie. Uff.

Chcesz przygotować dwujęzyczną kampanię reklamową, aby dotrzeć do odbiorców zarówno z Polski, jak i z Włoch? Otrzymałeś umowę z włoskiej firmy i potrzebujesz tłumaczenia, żeby zyskać pewność, że właściwie ją rozumiesz? Nasz tłumacz polsko włoski może wykonać tłumaczenie sloganów reklamowych, broszur i innych materiałów marketingowych, a także dokumentów urzędowych czy firmowych.

Posty powiązane

Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.