Słówko tygodnia – „radiacyjny kontra radialny”

radiacyjny kontra radialny

Trudne słówko: radiacyjny kontra radialny

radiacyjny kontra radialny

Przymiotnik radiacyjny wiąże się z radiacją (od łac. radiatio – promieniowanie), czyli inaczej promieniowaniem – zjawiskiem fizycznym polegającym na wysyłaniu energii w postaci strumieni cząstek lub fal. Ze słowem tym spotkamy się przede wszystkim w obszarze fizyki i chemii, np. aktywacja radiacyjna to „proces przemiany substancji niepromieniotwórczej w promieniotwórczą w wyniku sztucznych reakcji jądrowych”, a chemia radiacyjna to „dział zajmujący się skutkami działania promieniowania lub cząstek o wysokiej energii na materię”.

Na przymiotnik radiacyjny natkniemy się również w wielu innych dziedzinach w kontekście użyteczności promieniowania. Przykłady? Radiacyjna deinfestacja chociażby to proces pozwalający pozbyć się insektów z żywności – dzięki zastosowaniu promieniowania jonizującego można wyeliminować np. wołka zbożowego. Promieniowanie pozwala także przedłużyć okres przydatności żywności w procesie tzw. radiacyjnego utrwalania żywności.

Oczywiście określenie radiacyjny jest również używane w znaczeniu negatywnym, w związku ze szkodliwymi bądź niepożądanymi skutkami promieniowania. Z Ustawy Prawo atomowe: „Obiekt jądrowy lokalizuje się na terenie, który umożliwia zapewnienie bezpieczeństwa jądrowego, ochrony radiologicznej i ochrony fizycznej podczas rozruchu, eksploatacji i likwidacji tego obiektu, a także przeprowadzenie sprawnego postępowania awaryjnego w przypadku wystąpienia zdarzenia radiacyjnego”.

Określenie radialny (od łac. radius – promień) dotyczy charakteru lub kształtu promieniowego, skierowania wzdłuż promieni, przenoszenia sił w kierunku promienia, ale także układu lub kierunku promienistego. O układzie moskiewskiego metra: „Podziemka, jak lubią ją tu nazywać, to obecnie 180 stacji, 298,8 km tras, 12 linii. 11 z nich to linie radialne, z których każda łączy jeden kraniec Moskwy z leżącym po przeciwnej stronie miasta, np. południowy z północnym. Jeszcze jedna linia to kolcewaja (okrężna) biegnąca wokół centrum metropolii i krzyżująca się z radialnymi”.

Na koniec warto dodać, że słowem pokrewnym do dzisiejszej pary będzie najbardziej powszechnie określenie „radiowy”, czyli taki, który ma związek z radiem – odbiornikiem dźwięku przesyłanego w postaci fal elektromagnetycznych.

Poradnik języka polskiego!

Zdobądź zbiorcze zestawienie słówek tygodnia wraz z objaśnieniem i poszerzaj swoją wiedzę z języka polskiego.

Wypełnij formularz, aby otrzymać link do poradnika na adres e-mail:

    Dane osobowe będą przetwarzane zgodnie polityką prywatności
    Skrivanek sp. z o.o.

    Poradnik języka polskiego

    Posty powiązane

    Privacy Preferences
    When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.