Słówko tygodnia – „habilitacja kontra habituacja”

habilitacja kontra habituacja

Trudne słówko: habilitacja kontra habituacja

habilitacja kontra habituacja

W świecie naukowym habilitacja (od łac. habilitas – zdatność) to procedura, w ramach której osoba ze stopniem doktora stara się uzyskać stopień doktora habilitowanego, a tym samym pozycję samodzielnego pracownika naukowego i szereg powiązanych uprawnień. Potocznie habilitacją określa się także samą pracę naukową (określaną kiedyś mianem rozprawy habilitacyjnej) stanowiącą podstawę przyznania rzeczonego stopnia („Przeciążenie wieloetatowców […] jest szczególnie groźne dla młodych naukowców, którzy nie mają czasu na robienie doktoratów i habilitacji”).

Warto przy tym dodać, że stopień ten występuje jako szczebel kariery akademickiej jedynie w niektórych krajach (w tym m.in. w Niemczech i Austrii, kilku krajach Europy Środkowej oraz Rosji), nie istnieje natomiast w modelu anglosaskim.

W tym momencie nasuwa się pytanie: dlaczego nic wspólnego z habilitacją nie ma rehabilitacja? Bezpośrednio nie, to prawda. Jeśli jednak zastanowimy się nad etymologią tego słowa, to odpowiedź nasunie się sama: re-habiltacja, a więc przywrócenie utraconej wcześniej „zdatności”. Z jednej strony będzie to zatem rehabilitacja medyczna – mająca na celu przywrócenie sprawności fizycznej w przypadku tymczasowego uszczerbku na zdrowiu lub uniknięcie pogorszenia stanu zdrowia w związku z trwałym inwalidztwem („masaż jest integralną częścią rehabilitacji”).

Z drugiej strony mamy rehabilitację w sensie prawnym – uniewinnienie osoby niesłusznie skazanej lub przywrócenie odebranych jej praw poprzez unieważnienie wcześniejszego wyroku sądowego („Pierwsze wysiłki na rzecz rehabilitacji Kuklińskiego jako »pierwszego polskiego oficera w NATO« czynił w 1990 roku Zbigniew Brzeziński”). W ogólnym sensie rehabilitacją określa się po prostu oczyszczenie kogoś z niesłusznych zarzutów, a tym samym przywrócenie mu dobrego imienia.

Habituacja (od łac. habituare – przywykać) to skutek powtarzalnej ekspozycji na określony bodziec w efekcie czego pierwotne reakcje organizmu ulegają osłabieniu, albo nawet całkowicie zanikają. Jako taka uznawana jest za jedną z form uczenia się i odpowiednio poprowadzona może być przydatna w leczeniu fobii.

Poradnik języka polskiego część 2!

Zdobądź zbiorcze zestawienie słówek tygodnia wraz z objaśnieniem i poszerzaj swoją wiedzę z języka polskiego.

Wypełnij formularz, aby otrzymać link do poradnika na adres e-mail:


    poradnik języka

    Posty powiązane

    Privacy Preferences
    When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.