Słówko tygodnia – „fizjologia kontra fizjonomia”

fizjologia kontra fizjonomia

Trudne słówko: fizjologia kontra fizjonomia

fizjologia kontra fizjonomia

Fizjologia (od greckiego physiologia — znajomość natury) to dział biologii, a zgodnie z definicją słownikową „nauka o czynnościach życiowych organizmów oraz procesach przemiany materii i energii w organizmach żywych”. „Głodny żołądek jest niedokrwiony, wydziela za mało kwasów i enzymów. Nie pracuje, jeśli nie szanujemy jego fizjologii”; „Nawet najwięksi sceptycy przyznają, że modlitwa, udział w nabożeństwach, działa na chorych, będących wyznawcami jakiejś religii, podobnie jak psychoterapia, sugestia czy placebo, wzmacniając procesy fizjologiczne i efekty terapeutyczne”.

Warto przy tym dodać, że przymiotnik „fizjologiczny” ma znaczenie szersze niż rzeczownik, od którego pochodzi, i dotyczy wszelkich standardowych procesów zachodzących w organizmie w normalnych warunkach („Fizjologiczny odruch ssania jest pierwszą skoordynowaną aktywnością mięśniową dziecka, która decyduje o jego przeżyciu”) — jego synonimami będą więc określenia takie jak naturalny czy organiczny.

Co ciekawe, w tekstach nienaukowych fizjologia pojawia się często jako pejoratywne określenie procesów dotyczących ciała w opozycji do ducha, duszy, duchowości (o kontrowersyjnej okładce kobiecego magazynu: „To jest tania prowokacja. Obrzydliwe. Epatowanie fizjologią”; o śmiałej sztuce teatralnej: „…to nagość, cielesność, seksualność, fizjologia, obsceniczność i ginekologia wypełniają trzy czwarte spektaklu”).

Fizjonomia (od francuskiego physionomie — cecha charakterystyczna, twarz, wyraz twarzy) to nic innego jak twarz właśnie, a bardziej szczegółowo zespół wszystkich cech, które nadają jej indywidualny wyraz warunkujący rozpoznawalność, przy czym czasem jest to określenie używane żartobliwie bądź złośliwie („odrażająca fizjonomia”).

Warto przy tym wspomnieć o jeszcze jednym słowie mylonym, a mianowicie o fizjonomice — pseudonaukowej psychologicznej umiejętności „czytania z twarzy” i postaci człowieka. Przyjmuje się tu, że z samej takiej obserwacji można wysnuć wnioski na temat usposobienia, potencjału intelektualnego i stanu emocjonalnego drugiej osoby. Fizjonomika bada zatem związki między budową ciała — głównie rysami twarzy — a charakterem i cechami umysłowymi, a także sposoby wnioskowania w tym obszarze.

Poradnik języka polskiego część 2!

Zdobądź zbiorcze zestawienie słówek tygodnia wraz z objaśnieniem i poszerzaj swoją wiedzę z języka polskiego.

Wypełnij formularz, aby otrzymać link do poradnika na adres e-mail:


    poradnik języka

    Posty powiązane

    Privacy Preferences
    When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.