Słówko tygodnia – „enigmatyczny kontra lapidarny”

enigmatyczny kontra lapidarny

Trudne słówko: enigmatyczny kontra lapidarny

enigmatyczny kontra lapidarny

Tym razem zajmiemy się słowami mylonymi z powodu niezrozumienia znaczenia wyrazu zapożyczonego – chodzi tu o greckie słowo enigma oznaczające zagadkę. To, co enigmatyczne, to coś zagadkowego, niedopowiedzianego i trudnego do zrozumienia. W sposób enigmatyczny wypowiadał się choćby legendarny sfinks – jego słowa kryły w sobie pewną tajemnicę, dawały szerokie pole do interpretacji. Określenia enigmatyczny możemy również użyć bezpośrednio w stosunku do osoby – jeśli ktoś wydaje się tajemniczy i prawdopodobnie coś ukrywa.

Enigmatyczność nie jest jednak synonimem lapidarności. Wypowiedzi lapidarne to bowiem wypowiedzi zdawkowe, wymijające i skrótowe. Osoba małomówna wypowiada się więc w sposób lapidarny (choć oczywiście nie wyklucza to enigmatyczności).

Porównajmy zatem przykłady prawidłowego i nieprawidłowego użycia obu przymiotników. „Narodowa Strategia Integracji musi być napisana i realizowana na poziomie konkretnym. Nie może to być dokument enigmatyczny, składający się tylko z bliżej nieokreślonych postulatów, a na razie jest to dokument raczej tego właśnie typu” – użycie prawidłowe; enigmatyczna treść dokumentu oznacza tu zapisy niekonkretne, trudne do jednoznacznej interpretacji, co stanowi poważną wadę w sytuacji, gdy mówimy o strategii, a więc pewnym planie konkretnych działań. „Na rozpatrzenie nie mogą się także doczekać m.in. propozycje ograniczenia immunitetu poselskiego oraz zmiany dotyczące dni wolnych od pracy. Posłowie pytani o powody tej sytuacji odpowiadają enigmatycznie: »zastrzeżenia proceduralne«” – w tym przypadku o prawidłowości użycia określania „enigmatyczny” można by już dyskutować. Jeśli autor uważa poselską odpowiedź za tajemniczą, to nie można mieć tu zastrzeżeń, jeśli jednak chodzi mu o zbywanie pytających i tzw. ucinanie tematu, to bardziej odpowiednim wyborem byłby przymiotnik lapidarny. Wisienką na torcie będzie jednak następujące zdanie: „Od posłów, którzy nie mają instrumentów prawnych, wymaga się uzasadnienia z podaniem kosztów każdej ustawy, a rząd enigmatycznie wycofuje się z wyjaśnień i mówi, że na razie to nie jest do ustalenia”. Wniosek w tym przypadku? Lepiej nie używać słów, których znaczenia nie rozumie się w ogóle!

Poradnik języka polskiego!

Zdobądź zbiorcze zestawienie słówek tygodnia wraz z objaśnieniem i poszerzaj swoją wiedzę z języka polskiego.

Wypełnij formularz, aby otrzymać link do poradnika na adres e-mail:

    Dane osobowe będą przetwarzane zgodnie polityką prywatności
    Skrivanek sp. z o.o.

    Poradnik języka polskiego

    Posty powiązane

    Privacy Preferences
    When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.