Słówko tygodnia – „dedykowany kontra przeznaczony”

dedykowany kontra przeznaczony

Trudne słówko: dedykowany kontra przeznaczony

dedykowany kontra przeznaczony

Jeśli sięgniemy do słownika wyrazów obcych, znajdziemy tam następującą definicję słowa dedykacja: „przypisanie, poświęcenie komuś swojego utworu albo dzieła, stwierdzone odpowiednią wzmianką; słowa własnoręcznie skreślone i podpisane przez autora utworu albo właściciela przedmiotu w związku z ofiarowaniem komuś jego egzemplarza”, przy czym w przypadku przedmiotu chodzi zwykle o książkę lub fotografię. Z kolei w części hasła poświęconej etymologii znajdziemy informację, że słowo to pochodzi od łacińskiego czasownika dedicare, oznaczającego „poświęcać bogom”, ale także „oświadczyć uroczyście”. Dedykować to zatem oficjalnie poświęcać coś komuś, przede wszystkim w sytuacji, gdy sami jesteśmy autorem/wykonawcą danej rzeczy.

A co z przeznaczeniem? Pomijamy oczywiście fakt, że przez przeznaczenie rozumiemy też pewien nieuchronny los i przyszłość, której nie da się uniknąć (synonimami będą tu zatem: los, dola i fatum) oraz cel życia (powołanie, posłannictwo). Ważny będzie tu drugi sens: jeśli coś posiada określone przeznaczenie, to ma pewne praktyczne zastosowanie; innymi słowy, jeśli coś jest przeznaczone do czegoś, to służy realizacji pewnej określonej funkcji – przypomnijmy sobie choćby zwrot „używać czegoś (nie)zgodnie z przeznaczeniem”.

Dlaczego zatem słowo dedykowany odnoszące się do dość wyjątkowej i niecodziennej sytuacji spotykamy tak często w codziennym języku i w tekstach użytkowych wszędzie tam, gdzie właściwsze byłoby słowo przeznaczony? Winą należy obarczyć tu język angielski, a konkretnie konstrukcję „dedicated to”, bezpośrednio przekładaną na polszczyznę głównie przez informatyków i marketingowców. Niestety, zakres znaczeniowy konstrukcji angielskiej jest o wiele szerszy, a takie stosowanie imiesłowu dedykowany w języku polskim to błąd. Inna sprawa, że z łatwością można go przecież zastąpić poprawnymi zwrotami polskimi, idealnie oddającymi zamierzony przez nas sens. „Dedykowane kampanie reklamowe to jedna z najbardziej skutecznych oraz doprecyzowanych form reklamy”; „Formularz elektroniczny dedykowany jest dla placówek oświatowych”. A może by tak: kampanie reklamowe adresowane do/służące/przewidziane dla…; formularz (przeznaczony) dla placówek… I tak dalej i tak dalej. Wystarczy odrobina językowej refleksji.

Poradnik języka polskiego część 2!

Zdobądź zbiorcze zestawienie słówek tygodnia wraz z objaśnieniem i poszerzaj swoją wiedzę z języka polskiego.

Wypełnij formularz, aby otrzymać link do poradnika na adres e-mail:

    Dane osobowe będą przetwarzane zgodnie polityką prywatności
    Skrivanek sp. z o.o.

    poradnik języka
    Privacy Preferences
    When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.