Słówko tygodnia – „laudacja kontra kolaudacja”

laudacja kontra kolaudacja

Trudne słówko: laudacja kontra kolaudacja

laudacja kontra kolaudacja

Tym razem o chwaleniu, w tym patetycznym, i zatwierdzaniu, ale także o krytyce i odrzucaniu pokrewnym cenzurze. Laudacja to inaczej uroczysta mowa pochwalna wygłaszana na cześć danej osoby podczas bardzo oficjalnej gali – może to być np. wręczenie Nagród Nobla czy nadanie tytułu doctora honoris causa, ale także pogrzeb jakiejś znakomitości. „Polski minister spraw zagranicznych […] określił laureata w swojej laudacji jako wspaniałego historyka i równie znakomitego pisarza, który »poszukuje prawdy«”.

Jeśli jednak pochwały nie są zasłużone, to termin laudacja bywa używany zamiennie ze słowem panegiryk lub dytyramb – na określenie takiej mowy lub utworu pisanego, które wychwalają kogoś w sposób przesadny, pochlebczy, niemal służalczy, ocierając się o śmieszność („…laudacja ta była absolutnie bezkrytyczna. […] jest oczywistym ojcem polskiej wolności we wszystkich jej wymiarach. I już. I kropka”).

Kolaudacja (od łac. collaudatio – pochwała i collaudare – wspólnie chwalić) nie musi koniecznie oznaczać chwalenia i jako taka pojawia się w kontekście dwóch branż: budowlanej i filmowej. W obu przypadkach mamy do czynienia z przeglądem i odbiorem. W budownictwie będzie to odbiór wykonanych robót pod kątem realizacji założonego planu i zgodności z kosztorysem. „W terminie siedmiu dni od daty potwierdzenia gotowości do odbioru Inwestor powiadomi pisemnie Wykonawcę o dacie rozpoczęcia odbioru i składzie powołanej komisji kolaudacyjnej”. W przypadku materiałów filmowych lub zdjęciowych będzie to komisyjny przegląd zdjęć lub oglądanie filmu połączone z dyskusją i oceną przed dopuszczeniem do rozpowszechniania.

Jako taka kolaudacja miała duże znaczenie w państwach reżimowych, w których surowo oceniano dzieło pod kątem wartości ideowych i oddziaływania na ogół społeczeństwa. W przypadku negatywnego wyniku kolaudacji dany utwór musiał zostać zmieniony, podlegał ograniczonej dystrybucji lub po prostu trafiał na półkę. Przychylnie ocenieni autorzy mogli jednak stać się ulubieńcami władzy: „Kolaudacja filmu w systemie kontroli nie odrywała jedynie roli kija – jej efektem mogła być także nagroda dla twórców dzieła”.

Posty powiązane

Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.