biuro tłumaczeń skrivanek

Kontekst – co to jest?

kontekście kontekstem znaczenia
kontekście kontekstem znaczenia

Nasze wypowiedzi to nie tylko słowa, których używamy, ale i treść ukryta pomiędzy wierszami. Ogromną rolę w prawidłowej komunikacji ogrywa kontekst, którego niezrozumienie może doprowadzić do zaskoczenia, nieporozumień, a nawet konfliktów.

W dzisiejszym artykule przyjrzymy się definicji słowa „kontekst”, omówimy jego synonimy i kolokacje, a także opowiemy o tym, jak istotny jest w tłumaczeniu. Zapraszamy do dalszej lektury.

Kontekst — definicja słownikowa

Słowo „kontekst” pochodzi od łacińskiego słowa contextus. Internetowy słownik języka polskiego PWN podaje cztery definicje tego terminu:

  1. fragment tekstu potrzebny do dokładnego rozumienia danych wyrazów lub wyrażeń;
  2. zespół czynników współistniejących, powiązanych z czymś;
  3. zespół jednostek językowych, które stanowią otoczenie danej jednostki;
  4. zespół odniesień niezbędnych do zrozumienia utworu literackiego, dzieła naukowego itp.

Większość osób zna trzecią definicję – kontekstu w komunikacji językowej, czyli tego, jak znaczenie słowa lub komunikatu zmienia się pod wpływem znaczenia poprzedzających go albo następujących po nim wyrazów. Weźmy na przykład określenie „morze piasku”. Bez trudu jesteśmy w stanie odgadnąć, że chodzi o pustynię, mimo że słowo „piasek” jest poprzedzone wyrazem „morze”, które przecież użyte poza tym kontekstem oznacza rozległy obszar wodny, który z piaskiem nie ma nic wspólnego. Rozumiemy jednak, że w tej sytuacji zostało ono użyte w sensie przenośnym, jako synonim ogromnej ilości.

Kolokacje

  • zależeć od kontekstu;
  • wyrwać coś z kontekstu;
  • uwzględnić kontekst;
  • kontekst historyczny/społeczny/kulturowy/religijny/literacki itp.

Synonimy

  • okoliczności towarzyszące;
  • tło;
  • sytuacja;
  • położenie.
kontekstami
związki frazeologiczne
stronę

Kontekst w językoznawstwie

W językoznawstwie oraz nauce o komunikacji międzyludzkiej wyróżnia się kontekst frazeologiczny (związki frazeologiczne oraz idiomy), zdaniowy i sytuacyjny. W przypadku tego ostatniego trzeba uwzględniać takie czynniki wpływające na komunikat jak jego lokalizacja w czasie i przestrzeni, w czasie wykonywania jakiej aktywności się pojawił (na przykład w biurze, podczas wykładu, na spotkaniu rodzinnym i tym podobne), kim są rozmówcy i jakie istnieją pomiędzy nimi związki oraz cele, plany, intencje i stan wiedzy wszystkich uczestników rozmowy.

Znaczenie kontekstu w pracy tłumacza

Rozumienie kontekstu jest niezwykle istotna podczas pracy nad tłumaczeniem tekstu. Tłumacz musi zmierzyć się nie tylko z potrafiącymi sprawić mnóstwo kłopotów idiomami i związkami frazeologicznymi, które niełatwo oddać w języku docelowym. Podczas wykonywania przekładu należy doskonale znać kontekst sytuacyjny tekstu, a więc między innymi zlokalizować go w prawidłowym czasie i miejscu oraz rozumieć intencje autora danego tekstu.

Oprócz tego nie można zapomnieć o kontekście historycznym czy kulturowym – tłumacząc tekst na przykład z języka polskiego na język tajski, trzeba pamiętać, że odbiorcami będą osoby wywodzące się z różnych kultur i o zupełnie innej mentalności. Istnieje zagrożenie, że wyrażenie, na które odbiorca w języku oryginalnym w ogóle nie zwróci uwagi, urazi odbiorcę tego samego tekstu w języku docelowym. Tłumacz musi więc doskonale znać nie tylko język, w którym się specjalizuje, ale również zwyczaje, tradycje i historię kraju, w którym się go używa.

Posty powiązane

chatsimple
Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.