Alfabet po niemiecku

Z tym nie spotkamy się w języku polskim

Jak zacząć naukę języka niemieckiego? Można to zrobić na wiele sposobów, a jednym z nich jest zapoznanie się z podstawą języka, czyli niemieckim alfabetem. Najważniejsze informacje o nim zawarliśmy w tym artykule. Zaczynajmy!

Niemiecki alfabet nie różni się zbytnio od alfabetu polskiego. Oba powstały na bazie alfabetu łacińskiego i różnią się tylko kilkoma specjalnymi znakami. Znajomość das deutsche Alphabet (to po niemiecku 'alfabet niemiecki’) znacznie ułatwi naukę poprawnej wymowy niemieckich słówek na późniejszych etapach nauki.

Ile liter ma alfabet niemiecki?

Na alfabet niemiecki składa się 30 liter. Wśród nich znajdziemy 26 dobrze nam znanych liter łacińskich i 4 dodatkowe litery, które zapewne już wcześniej spotkaliście. Są to, mianowicie, ä, ö, ü – 3 umlauty. Tak właśnie nazywa się samogłoski z dwiema kropkami nad nimi. Ponadto natknąć się można na jeszcze jedną specyficzną literę. Jest to ß – scharfes s („ostre s”).

Cały alfabet niemiecki, wielkie i małe litery, prezentuje się następująco to:

A, Ä, B, C, D, E, F, G, H, I, J, K, L, M, N, O, Ö, P, Q, R, S, β, T, U, Ü, V, W, X, Y, Z

a, ä, b, c, d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, ö, p, q, r, s, β, t, u, ü, v, w, x, y, z

Ile liter jest w alfabecie niemieckim
W alfabecie niemieckim spotkamy 3 litery z umlautem: ä, ö, ü
Z tym nie spotkamy się w języku polskim

Różnice między polskim a niemieckim alfabetem

Wszyscy dobrze znamy litery takie jak ą, ć, ę, ł, ń, ó, ś, ź, ż. Są to nasze charakterystyczne ojczyste znaki diakrytyczne. Nie będzie żadną niespodzianką stwierdzenie, że w alfabecie języka niemieckiego ich nie uświadczymy. Dla niemieckiej mowy charakterystyczne są umlauty i ß.

Niemiecki alfabet zawiera też litery takie jak q, v i x, które nie są częścią polskiego alfabetu i stosujemy się je tylko do zapisywania wyrazów obcego pochodzenia. W niemieckim natomiast można jest spotkać dużo częściej.

Alfabet niemiecki – jak wymawiać niemieckie litery?

Wymowa bardzo wielu niemieckich liter nie różni się mocno od tej w języku polskim. Do tej grupy zaliczamy: a, b, d, e, f, h, i, j, k, l, m, n, o, p, r, s, t i u. Artykulacja pozostałych liter jest jednak trochę inna.

W nauce języka niemieckiego przydatna okaże się też znajomość międzynarodowego alfabetu fonetycznego (IPA) – zestawu symboli reprezentujących wszystkie dźwięki obecne w ludzkiej mowie. Zapis fonetyczny wszystkich liter niemieckiego alfabetu zamieszczamy poniżej:

A [aː], B [beː], C [tse], D [deː], E [eː], F [ɛf], G [ɡeː], H [haː], I [iː], J [jɔt], K [kaː], L [ɛl], M [ɛm], N [ɛn], O [oː], P [peː], Q [kuː], R [ɛr], S [ɛs], T [teː], U [uː], V [faʊ̯], W [ve], X [ɪks], Y [ˈʏpsilɔn], Z [tsɛt]

W języku niemieckim jest tylko pięć samogłosek. Trzeba jednak pamiętać, że każda z nich może być samogłoską długą lub krótką. Wszystko zależy od liter, które znajdują się obok samogłoski. W zapisie fonetycznym samogłoski długie i krótkie różnią się znakiem [:]. Jego brak to głoska krótka, a kiedy jest on obok symbolu, oznacza to, że mamy do czynienia z długim dźwiękiem.

Oczywiście najlepiej nie uczyć się poprawnej wymowy głosek i słów tylko przy pomocy samych zapisów fonetycznych. Bardzo pomocne okaże się słuchanie, jak natywni użytkownicy języka rozmawiają, najlepiej na żywo lub z nagrań.

Niemieckie umlauty

Niemiecki alfabet charakteryzują przede wszystkim trzy samogłoski z przegłosem – umlauty. Są to ä (A-umlaut), ö (O-umlaut) i ü (U-umlaut).

  • A-umlaut – wymawia się tak samo jak samogłoskę e.
  • O-umlaut – wymawia się, układając usta do o i mówiąc e.
  • U-umlaut – wymawia się, układając usta do u i mówiąc i. Powstały dźwięk przypomina trochę ten, za który odpowiada y w polskim alfabecie.

Podwójne samogłoski

Aby poprawnie mówić w języku niemieckim trzeba umieć też przeczytać kombinacje dwóch samogłosek. Nazywa się je dyftongami. Oto one:

  • ei/ai [aɪ̯] – przeczytamy jak polskie „aj”, kładąc jednocześnie mniejszy nacisk na j (występuje też zapis ey/ay w nazwach własnych)
  • au [aʊ̯] – przeczytamy jak polskie „au”
  • eu/äu [ɔɪ̯] – przeczytamy jak polskie „oj”, kładąc jednocześnie mniejszy nacisk na j

Niemieckie ß – scharfes s

Ostatnia unikalna niemiecka litera – ß, nie powinna przysporzyć żadnych problemów w wymowie. Po niemiecku nazywa się ją scharfes S, co przetłumaczymy jako „ostre S”. Czyta się ją natomiast tak samo jak polskie s.

Dodatkowo nie wszyscy użytkownicy języka jej używają. Mieszkańcy Szwajcarii i Liechtensteinu, którzy rozmawiają po niemiecku, zastępują ją ss. Tym sposobem wyraz „ulica” w Niemczech zapisze się jako die Straße, ale w Szwajcarii to samo słowo zanotowane będzie jako die Strasse.

Stosując się do najnowszych zasad niemieckiej ortografii, litery ß należy użyć w momentach, gdy poprzedza ją dyftong lub długa samogłoska.

Wymowa spółgłosek i kombinacji liter w języku niemieckim

Wymowa niemieckich spółgłosek nie zawsze jest konsekwentna i często tę samą literę w innym słowie trzeba wymówić w odmienny sposób. Na szczęście dzięki istniejącym zasadom nie trzeba zgadywać, jak właściwie wymawiać wyrazy.

Litera z rozpoczynająca wyraz to dźwięk [ts]. Za ten sam dźwięk odpowiadają kombinacje liter ts i tz, oraz t w końcówce -tion.

W wyrazach zaczynających się od litery s, po której występuje ch, p, lub t, wymawiamy dźwięk [ʃ]. Jest on taki sam jak sz w języku polskim. Kiedy s występuje na początku wyrazu, ale po niej jest litera inna niż wymienione, należy przeczytać je jak [z]. Na końcach wyrazów s i ß zawsze wymawiamy tak samo – [s].

Końcówki -ig lub w niektórych wyrazach –ch (jak np. ich) to głoska [ç​]. Jest to dźwięk, którego nie ma w języku polskim, choć przypomina on polskie ch i ś. W tym wypadku szczególnie zalecamy przysłuchać się wymowie słów zawierających ten dźwięk.

Chs, ks oraz x to zawsze ten sam dźwięk – [ks].

Wymowa wyrazów obcego pochodzenia potrafi być niekonsekwentna. Wystarczy spojrzeć na wyraz Garage. Pierwsze g w wymówimy normalnie – [g], ale kolejne reprezentuje już inny dźwięk – [ʒ].

Wymowa umlautów ä, ö i ü
ß jest również nazywane „Es zett”
Niemieckie abc – język niemiecki bez tajemnic

Literowanie niemieckich słów

Podczas literowania słów dobrym sposobem na właściwe wskazywanie, jaką literę dokładnie mamy na myśli, jest podanie jej razem ze słowem zaczynającym się od niej. Pozwala to uniknąć nieporozumień, kiedy dyktujemy skomplikowane słowo, nazwisko lub adres.

Pełną listę słówek odpowiadających dla każdej niemieckiej litery możecie znaleźć w artykule na blogu naszej szkoły językowej.

Języki to nasza specjalność

Niemiecki alfabet nie jest straszny, a jego nauka będzie jednym z pierwszych elementów wielu kursów językowych. Mając podstawową wiedzę na ten temat, możecie zechcieć lepiej zapoznać się z językiem niemieckim. Chętnie Wam w tym pomożemy w ramach zajęć indywidualnych lub grupowych prowadzonych przez lektorów naszej szkoły językowej.

Jeżeli zaś potrzebujecie tłumaczenia dokumentów, prac dyplomowych i innych ważnych materiałów na niemiecki lub z niemieckiego na polski, z chęcią pomogą Wam nasi tłumacze. Szczegółowe informacje o ofercie są dostępne w poszczególnych zakładkach na naszej stronie. Zapraszamy!

Posty powiązane

Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.