biuro tłumaczeń skrivanek

Słowa „nieprzetłumaczalne” – urok i wyzwanie

nieprzetłumaczalne
nieprzetłumaczalne słowa w języku polskim, ojczystym języku, język rosyjski

Każdy język stanowi psychologiczny portret danej kultury. Stąd właśnie bierze się skomplikowana natura lokalizacji: tłumaczenia z dowolnego języka na inny z uwzględnieniem kulturowej specyfiki. W tym kontekście pojawia się również pytanie o wpływ wyborów terminologicznych na efekt procesu tłumaczenia: co zostaje zasugerowane, a co pominięte, jeśli zdecydujemy się użyć danego słowa? Aby przekład był wierny i uwzględniał wszelkie językowe niuanse, konieczna jest współpraca tłumaczy specjalistów i native speakerów danego języka.

Jednak nawet profesjonalni tłumacze mają czasem trudności, gdy przychodzi zmierzyć im się z wyzwaniem, jakim jest znalezienie odpowiedników słów opisujących pewne pojęcia w języku źródłowym w sytuacji, gdy w języku docelowym nie istnieje odpowiednio zwięzły ekwiwalent. Nawet w tekstach bardziej konwencjonalnych mogą pojawiać się idiomy i elementy slangu, czasem jednak trzeba również przetłumaczyć słowa niezwykle popularne w danym języku, odzwierciedlające zakorzenione i unikalne aspekty kultury macierzystej, a niemające swojego odpowiednika w języku tłumaczenia.

Przykłady słów „nieprzetłumaczalnych”

Aby zobrazować to zjawisko, przyjrzyjmy się kilku słowom opisującym, w jaki sposób ludzki umysł doświadcza sytuacji przejścia – np. w kontekście zmiany pór roku.

Poetka i tłumaczka Carolyn Forche definiuje portugalskie słowo „saudade” jako: „mgliste, lecz trwałe pragnienie niemożliwego; tęsknotę za czasem inny niż obecny; zwrócenie się ku przeszłości lub przyszłości; smutek i tęsknotę silniejszą niż żal; ból, którego szept słychać w tle każdego szczęścia”. Mimo to, tłumacząc zbiór wierszy portugalskojęzycznej poetki Claribel Alegrii na język angielski, Forche zdecydowała się oddać jego tytuł po prostu jako „Żal” („Sorrow”). Najwidoczniej w języku angielskim tłumaczka nie znalazła bliższego i bardziej trafnego odpowiednika niż słowo, które odzwierciedla wyłącznie jeden aspekt znaczeniowy złożonego terminu portugalskiego.

języka polskiego, możemy przetłumaczyć uczucie smutku, jego znaczenie
języka polskiego, słowa nieprzetłumaczalne, przykłady słów
język angielski, języku polskim, języka polskiego

Japońskie słowo odpowiadające angielskiemu „aware” („świadomy”) oznacza tak naprawdę „słodko-gorzkie odczucie towarzyszące krótkiej i przemijającej chwili transcendentnego piękna”.

„Fernweh” to z kolei niemieckie słowo na określenie szczególnego uczucia tęsknoty za miejscem, w którym nigdy się nie było.

Koreańskie „Won” odnosi się do niechęci do porzucenia własnych złudzeń.

Vladimir Nabokov definiuje rosyjskie słowo „toska” w taki sposób: „Żadne pojedyncze słowo w języku angielskim nie oddaje wszystkich odcieni znaczeniowych określenia »toska«. Na swoim najgłębszym i najbardziej bolesnym poziomie jest to odczuwanie wielkiej duchowej udręki, często bez jakiejkolwiek konkretnej przyczyny. Jeśli jest to uczucie mniej dotkliwe, oznacza tępy ból duszy, tęsknotę pozbawioną obiektu, usychanie z żalu, nieokreślony niepokój, mentalną agonię i głęboką nostalgię. W szczególnych przypadkach może to być pragnienie kogoś lub czegoś szczególnego, nostalgia, choroba miłosna. Na swoim najniższym poziomie staje się tożsama z ennui – nudą”.

„Lítost” to z kolei czeskie słowo określające psychologiczne męczarnie spowodowane nagłym uświadomieniem sobie własnej niedoli.

Słowa „nieprzetłumaczalne” – zadanie dla biura tłumaczeń

Kiedy natrafiamy na takie właśnie słowa – słowa opisujące niezmiernie złożone zjawiska psychologiczne – staje się jasne, że wierne przeniesienie zawiłych znaczeń pomiędzy kulturami wymaga zaangażowania człowieka, a nie tylko technologii. W takim przypadku niezbędne jest znalezienie odpowiedniego dostawcy usługi, takiego jak Skrivanek, który specjalizuje się w tłumaczeniu najtrudniejszych tekstów i kombinacji językowych. Jeśli to konieczne, biuro konsultuje się z ekspertami zajmującymi się daną tematyką, którzy objaśniają nam niejasne pojęcia. Zespoły tłumaczy dobieramy zaś tak, aby zapewnić jak najbogatszą wiedzę kulturową i jak najszersze doświadczenie pozwalające członkom takiego zespołu z powodzeniem rozstrzygać nawet najbardziej zawiłe kwestie językowe.

Jeśli natrafią Państwo na inne przykłady „nieprzetłumaczalnych” słów – pochodzących z języka angielskiego lub z dowolnego innego języka, prosimy o podzielenie się z nami swoimi odkryciami!

Posty powiązane

chatsimple
Privacy Preferences
When you visit our website, it may store information through your browser from specific services, usually in form of cookies. Here you can change your privacy preferences. Please note that blocking some types of cookies may impact your experience on our website and the services we offer.