Słówko tygodnia – “wiadomy kontra widomy”

Tym razem wiedza kontra postrzeganie. Innymi słowy, przypominamy sobie, że wiedzieć to nie to samo, co widzieć i na odwrót, i że warto chronić się przed literówkami, których nie wyłapie żadna automatyczna korekta. Wiadomy, czyli taki, na temat którego posiadamy jakąś wiedzę: znany tylko nam samym lub ogółowi, „podany do powszechnej wiadomości”. „Prawo mówi, że przy zielonym świetle mogę się czuć bezpieczny, ale to ode mnie zależy, czy pomyślę przed wejściem na jezdnię, czy nie. To, że głupota i bezmyślność ludzka nie zna granic to jest powszechnie wiadomy fakt”. Wiadomy to także wcześniej ustalony, z góry określony. „Kibice umawiają się kodem na nielegalną ustawkę w sobie tylko wiadomym miejscu”. Słowa wiadomy używamy również wtedy, kiedy mamy powody, aby nie wymieniać nazwiska osoby lub nazwy rzeczy, o której mówimy, ale możemy domniemywać, że nasz słuchacz domyśli się o co chodzi, gdyż jest wtajemniczony w daną sprawę. Warto przy tym dodać, że słówko wiadomy pojawia się często w kontekście insynuacji, jako pewne zawoalowane oskarżenie: „Czyżby więc prowokacja z udziałem wiadomych czynników?”; „To spisek wiadomych czynników i knowania wrażych sił, by zaszkodzić…”. Widomy, czyli taki który daje się widzieć lub zauważyć (widome oznaki władzy lub gniewu). „Choć statystycy odnotowują i obwieszczają coraz lepszą sytuację gospodarczą. W X można się natknąć na żebraków, bezdomnych, włóczęgów i innych obdartusów. To widomy znak, że statystyki kłamią, a społeczeństwo w rzeczywistości gwałtownie ubożeje”. Synonimami określenia widomy będą zatem słowa takie jak: widzialny, dostrzegalny, oczywisty, czy jawny. Niezależnie od oczywistej różnicy znaczeniowej, w pewnych sytuacjach oba słowa z dzisiejszej pary mogą być równie trafne, w zależności od tego, jaki aspekt chcemy podkreślić: „Stragany i ludowa muzyka na Rynku Wielkim to wiadomy znak, że rozpoczął się Jarmark Hetmański w Zamościu”. Znak wiadomy – znany mieszkańcom i turystom, ale również… widomy, bo w przestrzeni miejskiej widoczny.