oportunista kontra hipokryta

Słówko tygodnia – “oportunista kontra hipokryta”

Tym razem para rzeczowników może nie tyle ze sobą mylonych, ile często błędnie rozumianych i pojawiających się w związku z jednym obszarem życia… Zacznijmy od pytania: czy można chwalić się byciem oportunistą? Okazuje się, że można. Przemożny wpływ języka angielskiego na współczesną polszczyznę sprawia, że niektórzy uznają to określenie za pozytywne. Oportunista to według nich ktoś, kto umie wyzyskiwać okazje (ang. opportunity), bez wahania korzysta z nadarzających się sposobności, może trochę cwaniak, ale na pewno osoba zaradna. Może i zaradna, jednak na pewno nie w tym sensie. Słownik mówi nam, że oportunista to „zwolennik oportunizmu”, co jest dość mało pomocne. Idźmy zatem do hasła „oportunizm”. Tu nareszcie dowiadujemy się o co tak naprawdę chodzi. Oportunizm bowiem to: „przystosowywanie się do okoliczności w celu uzyskania korzyści; bierna ugodowość”. I choć może być to cecha ułatwiająca życie, na pewno nie jest ona chwalebna; wśród synonimów znajdziemy między innymi koniunkturalistę, potakiwacza, ale także tak interesujące określenia jak „kurek na kościele” czy „chorągiewka na dachu”. Co ciekawe, z określeniem oportunista spotkamy się najczęściej w kontekście politycznym, co potwierdzają liczne przykłady korpusowe takie jak: „…prostszą drogę do Partii znajduje oportunista i karierowicz niż, dajmy na to, społecznik i działacz-idealista”. Warto też na koniec dodać, że oportunista, to na pewno nie człowiek, który stawia opór – nikt pokrewny opozycjoniście, ani żaden bohater walczący o ideały. Hipokryta to określenie równie pejoratywne. Ten, kogo cechuje hipokryzja jest dwulicowy i zakłamany, fałszywy i obłudny. W tym przypadku mamy na myśli osobę, która łamie te zasady moralne, które z dumą głosi. Przykłady użycia też zaskakująco często wiążą się z polityką: „O ile za hipokryzję osobistą i jej skutki odpowiedzialność ponosi ta osoba, która jest hipokrytą, to za konsekwencje hipokryzji w życiu społecznym odpowiedzialność ponoszą ci, którzy stanowią o prawach danego państwa i odpowiadają za życie publiczne w państwie”.