kwalifikować kontra klasyfikować

Słówko tygodnia – “kwalifikować kontra klasyfikować”

Kwalifikować to zaliczać do określonych kategorii, kierując się właściwościami danej grupy osób, przedmiotów czy zjawisk. W tym sensie używa się choćby określenia „kwalifikacja przestępstwa” („Działalność pokątnych ajentów giełdowych, z braku przepisów odnoszących się wprost do nich, zaczęto kwalifikować jako oszustwo…”). Osoba dokonująca kwalifikacji to kwalifikator. Kwalifikatorem nazywamy jednak także informację, zwykle mającą postać skrótu, w publikacjach słownikowych i encyklopedycznych, określającą zakres użycia danego terminu lub jego wydźwięk. Listę takich kwalifikatorów wraz z objaśnieniami znajdziemy zwykle na początku publikacji referencyjnej (przykłady: med. – medycyna, lotn. – lotnictwo, lekcew. – lekceważący/lekceważąco, czy też przen. – przenośny/przenośnie). W drugim znaczeniu kwalifikację rozumieć będziemy jako poddawanie ocenie przez pryzmat jakości. W archiwistyce chociażby funkcjonuje termin „kwalifikacja dokumentacji” (inaczej: wartościowanie dokumentacji) związany z nadawaniem specjalnej kategorii archiwalnej. „Specjalna komisja będzie udzielać bezpłatnych porad oraz kwalifikować eksponaty do listopadowej aukcji kolekcjonerskiej w Krakowie”. Ze znaczeniem tym wiąże się przymiotnik „kwalifikowany” oznaczający taki, który został wybrany spośród innych jako najlepszy (np. ziarno kwalifikowane). Nie możemy także zapomnieć o zwrocie „większość kwalifikowana” funkcjonującym w polskim systemie prawnym obok większości zwykłej (względnej) i absolutnej (bezwzględnej). Nie wdając się w dodatkowe szczegóły, przez większość kwalifikowaną rozumie się wyrażenie zgody przez większość głosujących określoną w sposób ułamkowy lub procentowy – w Polsce jest to zwykle 2/3 lub 3/5. Z kolei czasownik zwrotny kwalifikować się to synonim zwrotów takich jak nadawać się, czy być odpowiednim do czegoś. Klasyfikować to oceniać uzyskiwane wyniki (por. klasyfikacja medalowa w sporcie), ale także zaliczać przedmioty lub zjawiska do określonej klasy według konkretnej zasady (synonim: segregować) – por. np. klasyfikacja statystyczna czy gleboznawcza. „Ma orientację przestrzenną, pamięć ruchową. Potrafi klasyfikować przedmioty według kategorii czy klas. Wymienione cechy to tylko niektóre elementy składające się na dojrzałość szkolną dziecka”; „Jednostki będące w budowie lub nowo uruchamiane należy klasyfikować stosownie do projektowanego (przewidywanego) głównego rodzaju działalności”.