forować kontra forsować

Słówko tygodnia – “forować kontra forsować”

Forować, czyli faworyzować, traktować w sposób uprzywilejowany, dawać pierwszeństwo, krótko mówiąc „dawać fory”. Dawniej również wypędzać i wyganiać (jako czasownik zwrotny forować się – wynosić się skądś, ustępować) – znaczenie to przetrwało do dziś w powiedzeniu: „fora ze dwora” („wynoś się”). „…SAPARD ma forować aplikacje gmin niezamożnych, a także te podejmowane przez więcej niż jedną gminę”; „Po co jednych forować, niech wszyscy mają jednakowe szanse”; „Humanistyczne kierunki zostały troszeczkę na marginesie. Ale teraz więcej się mówi na ten temat, że nie możemy absolutnie tylko forować nauk technicznych”. Forsować – przeprowadzać coś siłą: siłą fizyczną, ale także siłą argumentów lub autorytetu wynikającego ze stanowiska. Forsowanie stanowi swego rodzaju ekstremalne poparcie jakieś sprawy lub idei, przy czym może tu chodzić o dwie różne sytuacje. W pierwszym przypadku jesteśmy po prostu zdecydowanymi zwolennikami danego poglądu i zwyczajnie nam na sprawie zależy. W drugim zaś chodzi o zwykły upór – czasownik forsować oznacza także bowiem wywieranie na rozmówcę nacisków wbrew obiektywnym racjom. „Atmosfera wokół parków prawie wszędzie jest zła, więc ich szefowie nawet nie próbują forsować propozycji powiększenia, choć formalnie zgoda lokalnych społeczności wcale nie jest do tego potrzebna”. Jeśli musimy coś forsować, to naturalną konsekwencją będzie zmęczenie, stąd czasownik zwrotny „forsować się” – męczyć i przeciążać, robić coś z wielkim trudem, czy przymiotnik „forsowny” – wytężony męczący i intensywny, wymagający dużego nakładu sił. „Nie zamierzała się forsować: ćwiczyła bez pośpiechu, wykonując każde ćwiczenie zaledwie po kilka razy”. Forsować coś można również w kontekście militarnym, wówczas forsowanie oznaczać będzie przeprowadzanie ataku sił zbrojnych (zwykle po trudnym terenie) i pokonywanie w walce (opanowywanie szturmem) przeszkód czy obiektów bronionych przez nieprzyjaciela (mostów, bram, barykad). Forsowaniem będzie również każde otwarcie siłą: „Wchodzili do klatki i kolejno naciskali klamki drzwi. Nie musieli forsować zamków, niektóre mieszkania były otwarte”. Co ciekawe, kiedyś rzeczownik forsa oznaczał wysiłek, siłę i energię. Dzisiaj potocznie… wiadomo – może dlatego, że pieniądze są również źródłem siły.