Native speakerzy biegle władający językiem ojczystym są gwarancją autentyczności uzyskanego tłumaczenia. Doskonały przekład nie bazuje bowiem na przetłumaczeniu treści 1:1. Dzięki lokalizacji tłumaczenie odzwierciedli zawarty w tekście kontekst kulturowy i historyczny, uwzględni zastosowane przez oryginalnego autora elementy językowe oraz poprawnie uwypukli wszelkie niuanse.
Kiedy w takim razie warto byłoby skorzystać z usług native speakera, a kiedy zwrócić się do wykwalifikowanego tłumacza? Czy są sytuacje, w których tłumacz-ekspert może wykazać się większą wiedzą od osoby operującej docelowym językiem całe życie? Czy języki rzadkie i egzotyczne skłaniają do preferencji jednej z tych opcji?
Tłumaczenie tekstów w językach rzadkich i egzotycznych
W jakościowym tłumaczeniu dłuższych tekstów przeważnie nie stosuje się tłumaczenia dosłownego, tzn. bezpośredniego przełożenia fragmentu lub całości treści słowo w słowo, lecz przeprowadza się zabieg lokalizacji. W lingwistyce lokalizacją określa się rodzaj tłumaczenia tekstu biorący pod uwagę, poza samą warstwą językową, także elementy pozajęzykowe, czyli chociażby kontekst kulturowy czy historyczny, mogące mieć ogromne znaczenie dla uczestników kultury, z której pochodzi oryginalny tekst. Zbagatelizowanie tych aspektów może znacznie umniejszyć wartości tłumaczenia, a czasem wręcz doprowadzić do nieumyślnych kontrowersji związanych z niewłaściwym użyciem terminologii posiadającej głębsze, ukryte znaczenie dla odbiorców grupy docelowej bądź użytkowników języka, a tym samym członków kultury, z której tłumaczona treść pochodzi. Słownictwo w jednym języku może być bardziej lub mniej nacechowane negatywnie niż w drugim. Wyczulenie na te różnice jest niezbędne dla przeprowadzenia jakościowego przekładu międzyjęzykowego i międzykulturowego.
Lokalizacja podczas dokonywania tłumaczenia jest zabiegiem pożądanym, lecz wymagającym obszernej wiedzy od osoby dokonującej przekładu. Możliwość skorzystania z usług native speakera w takich sytuacjach okaże się najbardziej atrakcyjna ze względu na oczywistą znajomość wyżej wymienionych aspektów pozajęzykowych.
Native speaker jest osobą od urodzenia obytą z językiem tekstu w oryginale, mającą wszechstronną wiedzę związaną z elementami językowymi, które osoba podejmująca się tłumaczenia, lecz niebędąca całe życie użytkownikiem konkretnego języka może czasami przeoczyć bądź wykazywać pewne braki w ich znajomości. Do takiej grupy mogą należeć m.in. żargon, skróty myślowe, podteksty, nawiązania, powiedzenia, metafory, porównania czy idiomy. Oczywiste jest, że bardziej doświadczony użytkownik danego języka, a bez wątpienia będzie nim native speaker, będzie mógł wykazać się większą wiedzą na temat tych szczególnych elementów. Co więcej, native speaker łatwiej dostrzeże często stosowane, lecz wciąż oficjalnie błędne kalki językowe, które mogły się wkraść do powszechnej mowy, ale nie będą mile widziane w profesjonalnym tłumaczeniu. Biegłość w języku ojczystym, jaką może wykazać się native speaker, zagwarantuje precyzję oraz autentyczność tłumaczenia.
Kiedy pochylimy się nad zagadnieniem grupy języków zaliczanych przez Polaków do egzotycznych, dostrzeżemy, że zarówno elementów językowych, jak i pozajęzykowych, w szczególności różnic kulturowych mogących mieć ogromne znaczenie dla przesłania tekstu, będzie o wiele więcej niż wśród języków z grupy słowiańskiej czy powszechnego współcześnie języka angielskiego w odmianie amerykańskiej lub brytyjskiej. Tym samym możliwość skorzystania z usług native speakerów z Azji, Afryki czy Pacyfiku będzie jeszcze korzystniejsza dla uzyskania wartościowego tłumaczenia. Agencja Skrivanek współpracuje z native speakerami ponad 100 języków na całym świecie. Ich usługi zagwarantują właściwe przetłumaczenie kontekstów kulturowych oraz zachowanie autentyczności w brzmieniu uzyskanego tłumaczenia.
Wykształcony tłumacz a native speaker – z czyich usług warto skorzystać?
Podjęcie decyzji związanej ze skorzystaniem z oferty przekładu dokonanego przez wykształconego tłumacza lub native speakera powinno przede wszystkim opierać się na tym, jakiego typu tekst ma zostać przetłumaczony.
Jeśli treść zaliczana jest do kategorii tekstów oficjalnych, urzędowych czy też skupionych na konkretnej niszy bądź specjalizacji, warto rozważyć ofertę wykształconych tłumaczy, którzy często są wykwalifikowani do wykonywania tłumaczeń tekstów specjalistycznych. Należy pamiętać, że doskonałe obycie z językiem ojczystym nie będzie automatycznie oznaczało profesjonalnej wiedzy terminologicznej w zakresie każdej branży. Najprościej rzecz ujmując, nie każdy człowiek z ulicy wykaże się ekspercką wiedzą w każdej dziedzinie życia. Losowy przechodzień na ulicy nie posiada takiego samego stopnia wiedzy jak lekarz medycyny, zwykły kierowca nie zna się na samochodach w równym stopniu jak doświadczony mechanik i tak dalej. Nie możemy zatem oczekiwać, że usługi każdego native speakera będą atrakcyjniejsze od pracy tłumacza wykwalifikowanego w danej specjalizacji.
Jeśli natomiast treść będzie obfitować w nawiązania historyczne i kulturowe lub potencjalnie posiadać „drugie dno” w kontekście jego przesłania, sprawne oko native speakera może lepiej poradzić sobie z tym zadaniem. Bogactwo konstrukcji gramatycznych czy innych elementów językowych, o których mowa w poprzednim akapicie, również powinno skłaniać do skorzystania z usług native speakera.
Ostateczna decyzja związana ze skorzystaniem z usług tłumacza lub native speakera powinna zatem zależeć od specyfiki tekstu, jaki ma zostać docelowo opracowany.
Wyjątkowość języków egzotycznych
Język chiński, należący do grupy języków azjatyckich, można zaliczyć do egzotycznych ze względu na jego odmienność w stosunku do polskiego w zasadzie na każdej płaszczyźnie, począwszy od pisowni, przez wymowę, a na zróżnicowaniu w dialektach skończywszy.
Nawet wśród samych Chińczyków zdarzają się sytuacje, gdy native speaker z jednej części kontynentu ma trudności ze zrozumieniem dialektu mieszkańca drugiej. Nic więc dziwnego, że tłumacze nawet latami studiujący ten język potrafią trudzić się podczas przeprowadzania tłumaczeń konsekutywnych i decydują się na pomoc native speakerów zamieszkujących konkretny teren lub pochodzących z niego, dla którego problematyczny dialekt jest powszechny.
Literatura w języku chińskim wyjątkowo mocno wymaga od tłumaczy wyczulenia na kontekst kulturowy oraz historyczny, ponieważ zarówno autorzy, jak i ogół społeczeństwa nigdy otwarcie nie wyrażali niezadowolenia, a tym bardziej buntu wobec panującej sytuacji politycznej czy ekonomicznej. Wynika to ze specyficznej mentalności chińskiej kształtowanej przez tradycję i filozofię od samych początków istnienia Państwa Środka. Bogactwo nawiązań do filozoficznych myślicieli, postaci historycznych oraz ważnych wydarzeń w dziejach przytłoczy osobę operującą językiem chińskim w zakresie czysto językowym.
Poszanowanie tradycji przejawia się także w zamiłowaniu Chińczyków do wplątywania w treść języka klasycznego, który wyszedł z powszechnego użycia. Twórcy literatury pięknej obficie korzystają z dawnego języka, nadając swoim dziełom artystyczny charakter.
Powyższe aspekty obrazują, jak wnikliwe musi być oko tłumacza podczas obcowania z językiem chińskim. Niewystarczająca wiedza chociaż w jednym z tych zagadnień zwiększa ryzyko pogorszenia jakości końcowego przekładu. Co za tym idzie usługi native speakerów z języków egzotycznych są jeszcze bardziej pożądane dla uzyskania bezbłędnego tłumaczenia.
Ostateczna decyzja związana ze skorzystaniem z usług tłumacza lub native speakera powinna przede wszystkim bazować na języku oraz specyfice tekstu, który ma zostać przetłumaczony. Istnieją zalety i wady skorzystania z fachu zarówno native speakera, jak i tłumacza specjalisty.
Jeśli korzystasz z usług biura tłumaczeń Skrivanek, w wielu przypadkach możliwe jest uniknięcie tego dylematu. Część naszych tłumaczy to właśnie native speakerzy, którzy łączą znajomość języka dzięki mieszkaniu na danym obszarze z fachową wiedzą. Jeżeli w danym przypadku znalezienie takiej osoby nie będzie możliwe, nasi pracownicy z chęcią pomogą Ci podjąć właściwą decyzję w kwestii doboru tłumacza.
